Matusiak-av-Meneer_Ibrahim_A2_affiche

Twee generaties, twee religies, één vriendschap.
‘Toen ik elf was heb ik mijn varken kapotgeslagen en ben ik naar de hoeren gegaan’ begint het verhaal. De joodse jongen Mozes, later Momo, afkorting van Mohammed, groeit op in de rue Bleue in Parijs vlak bij rue de Paradis. Zijn vader, een werkloze advocaat, zit depressief thuis en zijn moeder is na zijn geboorte verdwenen. Momo zorgt voor zijn vader en doet dagelijks boodschappen bij Meneer Ibrahim, de Arabische kruidenier. Langzaam bloeit er een vriendschap tussen meneer Ibrahim en de jongen. Meneer Ibrahim leert Momo over het leven, geluk, de Koran en het geheime wapen: ‘Paf, een glimlach’. Samen gaan ze op reis naar het land van de Vruchtbare Maansikkel.

naar het boek van Eric-Emmanuel Schmitt
vertaald door Eef Gratama

Credits

bewerking: Inez van Dullemen en Erik Vos

regie: Erik Vos

spel: Sabri Saad El Hamus, Tim Linde en Saar Vandenberghe

regieassistent/dramaturgie: Martine Zeeman

muziek: Matthijs Vos

vormgeving: Tom Schenk

productieleiding: Liselotte Bos

techniek: Sanderijn Wagenvoorde

Achtergrondinformatie

Een wonderlijk schrijver is deze Eric-Emmanuel Schmitt. Zijn bedoelingen zijn mysterieus en dat is maar goed ook want daardoor heeft de toeschouwer nog iets te ontdekken terwijl het spel zich voor zijn ogen ontrolt. Het mooie van een mysterie is het geheim dat erin besloten ligt, niet de waarheid die het verbergt.
Waaruit bestaat de verhouding tussen mensen? En is die opgebouwd uit passie? Of begrip? En waaruit bestaat de relatie tussen die twee? Dit stuk lijkt een zoektocht naar de zin van het bestaan, maar net wanneer de toeschouwer meent door te hebben waar het thema werkelijk uit bestaat zet Schmitt de wereld op zijn kop en blijkt de zoektocht een illusie. Ieders realiteit is een andere en voortdurend verschuift Schmitt het perspectief van waarneming. Het is een verhaal dat even lichtzinnig als ernstig is.
Het is niet verwonderlijk dat de schrijver van origine filosoof is en iets van zijn aard schemert dikwijls door in de humoristische dialogen die hij de acteur in de mond legt. Zelf zegt hij daarover: filosofie heeft de pretentie iets over de wereld te vertellen. En theater geeft daaraan levend gestalte op het toneel. Ik geef uitdrukkingen aan mijn gevoelens, mijn hoop en mijn bezorgdheid, maar de vorm die ik kies heeft dikwijls een humoristische ondertoon.
Schmitt geeft zijn hoofdpersonen een opvallende lichtheid mee die past bij de paradox van ons leven. Zo is de Joodse jongen Momo geen echte jood en de Arabier Ibrahim maar ten dele Arabier en het is verrassend te zien hoe deze twee figuren in de loop van de voorstelling in elkaar overlopen en in feite zelfs van personage verwisselen.
De taal is allerminst realistisch en uit alles blijkt dat Schmitt een muzikaal theatrale voorstelling voor ogen heeft; soms ligt wat hij schrijft dicht tegen muziektheater aan. Bij het maken van de theatrale bewerking hebben Inez van Dullemen en Erik Vos geprobeerd deze muzikale structuur te behouden en het typische poëtische taalgebruik van Schmitt in tact te laten. In de bewerking van het verhaal lopen komische scènes bijna ongemerkt over in ontboezemingen die dicht tegen de tragedie aanliggen.
We zijn er trots op dat we Erik Vos bereid hebben gevonden dit stuk bij DNA op het toneel te brengen. Het is zijn eerste regie nadat hij twee jaar geleden bij het Nationale Toneel Tsjechovs Kersentuin ten tonele bracht. Dat zijn totale werk vorig jaar met de prestigieuze VSCD Oeuvreprijs werd beloond, maakt ons extra nieuwsgierig naar deze nieuwe regie.


Eric-Emmanuel Schmitt Eric-Emmanuel Schmitt
 (1960, Lyon) geniet wereldwijd bekendheid, hij is de meest gelezen, meest vertaalde en meest gespeelde Franse schrijver van dit moment. Meneer Ibrahim en de bloemen van de Koran is een van de vijf boeken uit zijn ‘cyclus van het onzichtbare’. De populaire reeks is in meer dan 32 talen vertaald. Elk van de vijf delen geeft een beschrijving van een geloof. Meneer Ibrahim en de bloemen van de Koran is gebaseerd op het Jodendom en het Soefisme, een mystieke stroming binnen de Islam waarbij de nadruk ligt op het innerlijk geloof. Centraal in het verhaal staan de inwisselbaarheid van geloof en het onzichtbaar worden van geloofsgrenzen. Schmitt is niet alleen romanschrijver, ook als toneelschrijver maakt hij furore.


Erik Vos
 (1929, Hellendoorn) heeft jarenlange ervaring als theatermaker/regisseur. Na een bewogen jeugd vertrekt hij in 1949 liftend naar Parijs om mimespeler te worden. Al snel ontdekt hij dat acteur worden niet de beste keuze is en richt hij zich op regie. Hij regisseert eerst jeugdvoorstellingen maar maakt dan de stap naar volwassenentheater. Uit onvrede met het toneelbestel richt hij in 1971 Toneelgroep de Appel in Den Haag op. Hij regisseert vele voorstellingen bij De Appel maar doet ook gastregies in Amerika en Duitsland. In 1997 stopt Erik Vos als artistiek leider bij De Appel maar gaat door met het regisseren van opera’s, theater- en dansvoorstellingen. Voor zijn grote bijdrage aan de Nederlandse podiumkunsten wint Vos in 2009 de VSCD Oeuvreprijs.


Sabri Saad El Hamus
 (1957, Caïro), vertrekt op zijn 21e naar Nederland. Daar volgt hij de eerste jaren van de toneelschool Arnhem. In 1988 richt Saad El Hamus, samen met choreograaf Terence Roe, Stichting Lamaqul op. Met Lamaqul maakt hij o.a. The Undutchables en Yasser bij de Toneelschuur in Haarlem. Zijn Stichting Maqam Lamaqul betekent een verdere verdieping van Saad El Hamus’ initiatieven. In 2006 start Sabri Saad El Hamus met zijn voorstellingenreeks Pax Islamica waarvan De Nieuw Amsterdam vanaf deel drie, Zekket, coproducent wordt. Vanaf januari 2008 is hij artistiek leider van Theatergroep De Nieuw Amsterdam waar hij de Pax Islamica reeks inmiddels heeft voltooid. Hij maakt bij DNA diverse voorstellingen waaronder het locatieproject Oedipus in Egypte voor Oerol en Over het IJ Festival.


Tim Linde 
(1990) studeert aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten aan de faculteit Toneel en Kleinkunst. Meneer Ibrahim en de bloemen van de Koran is zijn eerste stage in het vierde jaar van de opleiding. Voor hij begint aan de toneelschool speelt Tim in verschillende voorstellingen bij het Nederlands Kindertheater in Purmerend. Nu is hij onder andere actief bij zijn eigen theatergroep HELT, ook is hij binnenkort te zien in de nieuwe speelfilm Met Donker Thuis.


Saar Vandenberghe
 (1980) studeert in 2006 af aan de acteursopleiding van de Toneelacademie Maastricht. In seizoen 2010-2011 is te zien in Amora van het Zuidelijk Toneel en in Polaroids van Casper Vandeputte bij Toneelschuurproducties. Daarvoor speelt ze o.m. in Kaatje is verdronken bij Het Vervolg, Moeder Courage bij van den Ende (regie: Hans Croiset), in Klein Babylon van Het Zuidelijk Toneel (regie: Matthijs Rümke), Pax Islamica IV: Sawm bij DNA en in Zo is mijn hand een pistool van Jef van Gestel bij het Huis van Bourgondië. Ook maakt ze vijf voorstellingen bij het Belgische theatermakerscollectief de Queeste en de voorstelling Ramskapelle bij het Huis van Bourgondië.


Matthijs Vos,
 geboren in Griekenland, is componist en geluidsontwerper. Matthijs heeft een klassieke achtergrond maar zijn muziek bestrijkt een breed veld binnen de eigentijdse muziek, inclusief ambient, techno, cross-over en wereldmuziek. Hij werkt vooral voor theater- en dansgezelschappen waaronder toneelgroep de Appel, het Nationale Toneel en het Nederlands Dans Theater.

Theatergroep De Nieuw Amsterdam (DNA) belicht vanuit een artistieke en inhoudelijke interesse de diverse culturele invloeden binnen onze samenleving door middel van theaterproducties. Met als uitgangspunt dat culturele diversiteit een verrijking is. DNA wil ontroeren en verwonderen; inzichten verschaffen en nieuwe perspectieven laten zien, ontregelen en richting geven tegelijk. DNA maakt wereldtoneel.

Speellijst

September 2012

Do 20 | Utrecht | Stadsschouwburg
Vr 21 en za 22 | Haarlem | Toneelschuur
Wo 26 t/m za 29 | Amsterdam | Frascati 2

Oktober

 

Do 4 | Helmond | Theater Speelhuis/Scala
Do 9 | Zaandam | Zaantheater
Do 11 | Tilburg | Theaters Tilburg
Vr 12 | Alkmaar | Theater de Vest
Za 13 | Amersfoort | Theater De Lieve Vrouw
Di 16 | Den Haag | Theater aan het Spui
Do 18 | Lelystad | Theater Agora
Vr 19 | Leeuwarden | Stadsschouwburg De Harmonie
Za 20 | Roosendaal | Schouwburg De Kring
Zo 21 | Amsterdam | Bijlmer Parktheater | 15.00 uur (optie)
Wo 24 | Zwolle | Odeon Spiegel Theaters

Januari 2013

Wo 9 | Meppel | Schouwburg Ogterop
Do 10 | Amsterdam | De Krakeling
Vr 11 | Enschede | Wilminktheater
Za 12 | Capelle a/d Ijssel | Isalatheater
Wo 16 | Gent | ARCA
Vr 18 | Weesp | City of Wesopa
Za 19 | Wormer | Dorpstheater
Do 24 | Apeldoorn | Schouwburg Orpheus
Vr 25 | Almere | Schouwburg
Za 26 | Noordwijk | De Muze theater

Februari

Vr 1 | Spijkenisse | Theater De Stoep

 

Aanvullingen/wijzigingen voorbehouden